In het werkgebied van Fonds 1818 zetten talloze vrijwilligers, buurten en gemeenten zich in voor een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Voor kinderen begint dat meedoen heel vanzelfsprekend bij spelen. Spelen is niet alleen leuk, maar essentieel voor hun ontwikkeling: het vergroot zelfvertrouwen, stimuleert creativiteit en zorgt voor ontmoetingen die anders misschien nooit zouden plaatsvinden. Als kinderen samen opgroeien leren ze bovendien dat iedereen er mag zijn, creëren we meer begrip en een inclusieve samenleving.
Toch zijn er nog te veel plekken waar kinderen met een beperking niet of nauwelijks kunnen meespelen. Uit het Indexonderzoek uit 2025 van Stichting het Gehandicapte Kind blijkt dat ruim één op de drie kinderen nooit bij een speelplek in de buurt komt. Voor veel kinderen met een beperking is buitenspelen of samen spelen nog steeds geen vanzelfsprekendheid. Speelplekken zijn vaak ontoegankelijk, sluiten niet aan op hun behoeften of nodigen onvoldoende uit tot sámen spelen.
Dat moet anders. En gelukkig gebeurt dat ook, dankzij het SamenSpeelFonds, een initiatief van Jantje Beton en Stichting het Gehandicapte Kind. Fonds 1818 steunt het SamenSpeelFonds dat gemeenten, speeltuinverenigingen, stichtingen en (buurt)verenigingen helpt om speelplekken toegankelijk te maken voor alle kinderen. In de negentien gemeenten van ons werkgebied zijn inmiddels meerdere prachtige samenspeelplekken opgezet. Plekken waar drempels verdwijnen en nieuwe vriendschappen ontstaan.
In dit artikel lichten we drie van deze speelplekken uit: in Rijswijk, Sassenheim en Leiden. Nieuwe initiatieven kunnen zich laten inspireren door deze voorbeelden en leren van de ervaringen die hier zijn opgedaan. Het SamenSpeelFonds en het SamenSpeelNetwerk nodigen deze initiatieven van harte uit om een donatieaanvraag in te dienen én aanwezig te zijn bij de inspirerende regiobijeenkomst op dinsdagmiddag 16 juni. Daarover verderop meer.
Rijswijk: Speeltuin Inter Amicos
Speeltuin Inter Amicos was jarenlang een plek met verouderde toestellen en een terrein dat door regenval steeds hobbeliger was geworden. Voor veel kinderen, zeker kinderen met een beperking, was spelen er niet vanzelfsprekend. Dat moest anders, vonden de vrijwilligers.
Met een enorme inzet van vrijwilligers (goed voor maar liefst 900 uur!) en financiële steun kreeg de speeltuin een complete metamorfose. Het gras maakte plaats voor vlak asfalt, waardoor kinderen in een rolstoel zich moeiteloos kunnen verplaatsen. De toestellen zijn divers en doordacht: een toegankelijke draaimolen, een zandfabriek waar kinderen in een rolstoel aan kunnen meewerken, een vogelnestschommel en een nieuw klimtoestel met open zijkanten zodat ouders kunnen begeleiden.
De impact is groot. Het aantal leden verdubbelde, het aantal bezoekers verviervoudigde en de speeltuin is uitgegroeid tot een ontmoetingsplek voor gezinnen én zorgorganisaties uit de buurt. ‘Er zijn veel meer kinderen dan vroeger. En het is nu veel veiliger,’ vertelt de 13-jarige Amber.
Voorzitter Maurice van de Klundert ziet dagelijks hoe de nieuwe inrichting het verschil maakt. Ook zorgorganisaties weten de speeltuin inmiddels te vinden. ‘We hebben zelfs een bedrijfsabonnement voor een kleinschalige zorgaanbieder,’ vertelt Maurice. ‘Bij mooi weer komen ze lekker bij ons spelen.’
Sassenheim: Speeltuin Bijdorp
Speeltuin Bijdorp is al generaties lang een vaste waarde in Sassenheim, maar in 2025 stond de speeltuin even extra in de schijnwerpers vanwege het 65-jarig jubileum. Dat feestelijke moment bracht niet alleen slingers en herinneringen, maar ook een prikkelende vraag: hoe maken we de speeltuin toegankelijker? Het jubileum werd de vonk voor een ambitieus plan: de speeltuin vernieuwen tot een echte samenspeelplek. In juni 2025 werd de vernieuwde speeltuin geopend.
De speeltoestellen zijn divers en uitdagend, met onder andere een grote zand- en waterspeelzone, toegankelijke speelonderdelen en plekken waar kinderen kunnen klimmen, glijden en bouwen. De paden zijn breed en overzichtelijk, zodat ook kinderen in een rolstoel of met een loopfiets zich vrij kunnen bewegen. Daarnaast is er veel aandacht voor rust en zichtlijnen: ouders kunnen hun kinderen goed in de gaten houden en er zijn plekken waar kinderen zich even kunnen terugtrekken.
Wat Speeltuin Bijdorp bijzonder maakt, is de sterke betrokkenheid van de buurt. Vrijwilligers, ouders en lokale organisaties werkten samen aan de vernieuwing en blijven actief bijdragen aan het onderhoud en de activiteiten. Bestuurslid Agnes Baartman ziet hoeveel plezier de nieuwe inrichting brengt: kinderen weten de speeltuin goed te vinden en maken er zichtbaar gebruik van.
Tegelijkertijd deelt zij een belangrijke les voor andere initiatieven: ‘Oriënteer je goed bij andere speeltuinen.’ In Sassenheim dachten ze vooraf alles scherp te hebben, maar later ontdekten ze bijvoorbeeld pas dat er een semi-verhard pad nodig was, een aanpassing die extra kosten met zich meebracht. ‘Door goed te kijken bij andere projecten en ervaringen mee te nemen, kun je dit soort verrassingen voorkomen en beter voorbereid aan de slag gaan,’ vertelt Agnes.
Die praktische les sluit mooi aan bij de ervaringen uit Leiden, het laatste voorbeeld, waar juist ook de sociale kant van samenspelen belangrijke inzichten opleverde.
Leiden: Speeltuin Vogelenwijk
In Leiden is Speeltuin Vogelenwijk al jaren een vertrouwde ontmoetingsplek in de buurt. De speeltuin ligt in een groene omgeving en is de afgelopen jaren vernieuwd met een sterke focus op natuurlijk én inclusief spelen, mede dankzij steun van het SamenSpeelFonds.
De speelplek nodigt uit tot ontdekken: met natuurlijke materialen, hoogteverschillen, water, zand en houten speelstructuren. Tegelijk is er veel aandacht voor toegankelijkheid, met goed begaanbare paden, rustige zones en speelaanleidingen die kinderen prikkelen zonder te overweldigen. Kinderen kunnen hier op hun eigen manier en in hun eigen tempo spelen.
Wat Speeltuin Vogelenwijk extra waardevol maakt, is de directe nabijheid van een mytylschool. De speeltuin zocht actief de samenwerking op met de school, waardoor leerlingen ook gebruik kunnen maken van de speelplek. ‘De kinderen komen graag spelen,’ vertelt bestuurslid Birte Kristiansen. ‘Vooral de rolstoelschijf is geliefd.’
Tegelijkertijd leerde de speeltuin dat een inclusieve speelplek meer vraagt dan alleen goede voorzieningen. Birte: ‘We hebben ons bij de aanleg sterk gericht op de technische kant - toegankelijkheid, toestellen, routing - maar minder op hoe de plek in de praktijk gebruikt wordt. Zo komen veel kinderen van de mytylschool niet uit de buurt en worden zij met vervoer gebracht en gehaald, waardoor spontaan naspelen minder vanzelfsprekend is.’
Ook vraagt het begeleiden van deze kinderen veel van ouders en verzorgers. ‘Je wilt dat een speeltuin ook een plek is waar ouders elkaar ontmoeten en even kunnen ontspannen,’ legt Birte uit. ‘Maar dat is niet altijd eenvoudig als kinderen intensieve begeleiding nodig hebben.’ Volgens haar ligt daar een kans voor andere initiatieven: denk bijvoorbeeld aan de inzet van kundige vrijwilligers die ondersteuning kunnen bieden.
De belangrijkste les? Denk vanaf het begin niet alleen na over de inrichting van de speelplek, maar ook over het gebruik en de sociale dynamiek eromheen. ‘Juist die combinatie bepaalt of een speeltuin echt voor iedereen werkt.'
We zijn er nog niet
Met de gerealiseerde samenspeelplekken is onze regio een stuk inclusiever geworden. Maar we zijn er nog niet. In meerdere gemeenten binnen het werkgebied van Fonds 1818 is nog géén samenspeelplek. Dat is zonde. De gemeenten waar nog kansen liggen zijn: Katwijk, Leiderdorp, Leidschendam-Voorburg, Lisse, Midden-Delfland, Noordwijk, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude.
Deze gemeenten willen we van harte uitnodigen om een aanvraag te doen. De adviseurs van het SamenSpeelFonds en het SamenSpeelNetwerk denken graag met jullie mee!
Regiobijeenkomst op 16 juni: kom kijken in Leiden
De regiobijeenkomst van het SamenSpeelNetwerk op dinsdag 16 juni in Speeltuin Vogelenwijk in Leiden is een mooie kans voor gemeenten die nog geen inclusieve speelplek hebben, of hun plannen verder willen brengen. Tijdens de bijeenkomst komen twee partner-initiatieven samen die elkaar versterken: het SamenSpeelFonds, dat helpt bij de financiering van inclusieve speelplekken, en het SamenSpeelNetwerk dat kennis, inspiratie en praktische handvatten biedt om samenspelen duurzaam te verankeren in beleid, ontwerp en uitvoering. Waar het fonds helpt om een plek financieel te realiseren, helpt het netwerk om die plek echt te laten werken.
Deze middag staat in het teken van natuurlijk en inclusief spelen. Suzanne van Ginneken (Speelnatuur) laat in een inspirerende workshop zien hoe je speelplekken ontwerpt die kinderen op hun niveau uitdagen en ruimte geven aan verschillende speelbehoeften. Je ontdekt hoe natuur en inclusie elkaar versterken en welke ontwerpkeuzes het verschil maken. Daarna volgt een rondleiding door de speeltuin, waar je ziet hoe deze principes in de praktijk tot leven komen. Een waardevolle kans om ideeën op te doen en ervaringen uit te wisselen.
Lees meer over de regiobijeenkomst op 16 juni en meld je aan.
Wil jij een aanvraag doen bij het SamenSpeelFonds? Meer informatie vind je hier.
Neem ook eens een kijkje op de sites van de samenspeeltuinen uit dit artikel: Inter Amicos, Bijdorp en Vogelenwijk.
Project van de maand
Elke maand richten we onze schijnwerpers op een gesteund project dat de aandacht verdient. In een artikel of video kun je lezen of zien wat het project zo bijzonder maakt en welke bevlogen mensen zich hiervoor inzetten.
Wij werken met tien aandachtsgebieden. Dit project valt onder:
