Engelandvaarders uit WOII staan centraal in Noordwijks museum en theaterstuk

Engelandvaarders uit WOII staan centraal in Noordwijks museum en theaterstuk

Het jaar 2020 hád een rijk gevuld herdenkingsjaar van de Tweede Wereldoorlog moeten worden, vol van evenementen en activiteiten die Fonds 1818 steunt. Helaas liep alles anders vanwege de coronacrisis en konden veel initiatieven niet, of alleen in sterk aangepaste vorm, doorgaan. Gelukkig bleven er ook projecten overeind. Eén ervan is het interactieve theaterspektakel Wat zou jij doen?, waarin de verhalen van Engelandvaarders uit 1943 en jongeren van nu bij elkaar komen. Van 3 t/m 6 september wordt de voorstelling (uiteraard coronaproof) gespeeld in theater De Muze in Noordwijk. In dezelfde plaats staat het Museum Engelandvaarders, dat het initiatief nam voor de voorstelling.

Verhalen die ertoe doen

‘Engelandvaarders’ is de erenaam voor de ongeveer tweeduizend Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit bezet gebied wisten te ontsnappen om zich in Engeland bij de geallieerde strijdkrachten aan te sluiten. Charles Herman Bartelings was een van hen. “Hij pikte het niet dat zijn vrijheid hem ontnomen werd en besloot in actie te komen door te gaan strijden tegen de bezetters”, weet zoon Paul Bartelings. “Na zijn aankomst in Londen werd hij naar Australië gestuurd voor een opleiding tot paracommando en inlichtingenofficier. Daar trof hij bij toeval zijn uit het oog verloren broer, ook Engelandvaarder. Het is een bijzonder verhaal.”

 

Het Museum Engelandvaarders, gevestigd in een voormalige munitiebunker in Noordwijk, vertelt het verhaal van de twee broers en andere Engelandvaarders. Daarmee wil het jongeren inspireren en aanzetten tot kritisch nadenken over hun keuzes. In het museum en dit jaar óók in het theater. “Om het verhaal niet verloren te laten gaan”, aldus bestuurslid Adrie van der Knaap. “Het waren allemaal jonge mensen die de keuze maakten om wat te doen. Ze maakten heroïsche tochten, om vervolgens terug te komen om hun land te bevrijden. Dat maakt ze tot voorbeeld, ook nu nog.”

 

“Dit zijn verhalen die ertoe doen, die moeten we blijven vertellen”, vindt ook theatermaker Martine Zeeman. Zij verzorgt als museumdocent rondleidingen in het interactieve audiovisuele museum. “Ik merk dat jongeren hier bezield raken. Sommige Engelandvaarders waren nog maar 17 jaar. Ze staken in een kano de Noordzee over of liepen duizenden kilometers. Het is bijna niet te geloven. Doordat bezoekers in het museum actief met het onderwerp aan de slag gaan, gaat het echt leven.” Zo ook bij de 14-jarige Iris: “Het is echt gebeurd, voor echte mensen. Dat komt zo dichtbij.”

Kijken of helpen?

“Beleving geven aan een onderwerp, dat probeer ik ook met theater te doen”, vertelt Martine Zeeman van theaterhuis ZEEPaanZEE. In opdracht van het museum maakte ze de interactieve voorstelling Wat zou jij doen?, waarin de verhalen van Engelandvaarders uit 1943 en jongeren van nu bij elkaar komen. “Je steekt er het meeste van op als je er zelf iets mee doet. Daarom laten wij het publiek niet achteroverleunen, maar leggen we tal van dilemma’s en keuzes voor. Bijvoorbeeld: je bent getuige van een ongeluk, blijf je ernaar staan kijken of schiet je te hulp?”

 

“Initiatief tonen, in actie komen, moed tonen en doorzetten, dat is belangrijk”, aldus Paul Bartelings. Zo luidt dan ook het motto van het Museum Engelandvaarders, waarvan hij vicevoorzitter is. Zijn vader en diens broer overleden beiden vorig jaar, op hoge leeftijd. “Maar hun verhalen mogen niet verdwijnen. De Engelandvaarders vormen een heel apart en onderbelicht hoofdstuk in onze oorlogsgeschiedenislessen. Dat moet doorgegeven blijven worden aan de jeugd.”

Bestel nu alvast kaarten

Op 3 en 4 september 2020 zijn er voor uitsluitend scholieren gratis voorstellingen van Wat zou jij doen? onder schooltijd, de Noordwijkse scholen worden hiervoor direct benaderd. Daarnaast zijn er vanaf 3 september zes voorstellingen gericht op algemeen publiek waarvan twee matinees. De aanvangstijden zijn 15.00 uur en 20.00 uur. Deze multimediale (familie)voorstelling is geschikt voor jong en oud en duurt 90 minuten. Vanwege het vijfjarig bestaan van Museum Engelandvaarders is het ook mogelijk om VIP-kaarten te bestellen met toegang tot de voorstelling, een inleiding in het museum en een drankje na afloop. 

 

Toegangskaarten voor de theatervoorstelling zijn verkrijgbaar via ZEEPaanZEE en theater De Muze. Reserveren voor het museum kan via de site van Museum Engelandvaarders

 

U bent hier