Bestuursverslag 2018

Statutaire doelstelling        

Ook tijdens het jubileumjaar liet Fonds 1818 zien wat ze als haar missie ziet.  Stichting Fonds 1818 tot nut van het algemeen heeft tot doel om – zonder winstoogmerk – de kwaliteit van de samenleving in haar werkgebied te verhogen, daarmee aansluitende bij de idealen van de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen, waaraan de stichting haar ontstaan dankt. Daartoe worden donaties, garanties, leningen en deelnemingen ingezet. Bovendien stelt het fonds zijn netwerk en een uitgebreid cursusprogramma beschikbaar aan de aanvragers uit het werkgebied  (Den Haag, Leiden, Delft, Zoetermeer en omgeving).

200 jaar        

In 2018 vierde het Fonds z’n tweehonderd jarig bestaan, in 1818 werd immers de Nutsspaarbank in Den Haag opgericht door de Maatschappij tot Nut van het Algemeen. Uit de Nutsspaarbank is Fonds 1818 voortgekomen.

Het hoogtepunt van de vieringen was een festival in de Grote Kerk van Den Haag op 9 juni. Vele maatschappelijke initiatieven kregen de gelegenheid zich te presenteren in en rond de kerk. Een feestelijk muziekprogramma zorgde de hele dag voor een geweldige sfeer. In de ochtend werd aan de burgemeesters van de gemeenten in het werkgebied van het Fonds een cheque van 18.000,18 euro overhandigd, ter besteding door de gemeente.

Om aandacht te geven aan de geschiedenis van het Fonds, werd het boek Goed Geld uitgegeven, zond TV West een tiendelige TV-serie uit en werd de tentoonstelling Zegels en Pegels gehouden in Het Nutshuis en  bij BpusC in Leiden.

Met het jubileumprogramma Verrijk je Buurt werden bewoners gestimuleerd aanvragen in te dienen voor initiatieven voor hun buurt, wijk of dorp. Hiertoe werden in alle gemeenten in het werkgebied Inspiratiecafés georganiseerd.

Het jubileumprogramma Uit de Rode Cijfers ging om financiële zelfredzaamheid. In de gemeenten in het werkgebied werd in kaart gebracht welke activiteiten er zijn op het vlak van financiële zelfredzaamheid, werden verbindingen gelegd en werden knelpunten gesignaleerd. Als resultaat van dit programma wordt in 2019 een tender uitgeschreven voor het indienen van vernieuwende samenwerkingsprojecten binnen dit thema.

Als officiële afsluiting van de feestelijkheden werd de Rien van Gendtlezing gehouden in de Grote Kerk. Oud-minister Aart-Jan de Geus hield een lezing over de rol van filantropie in de democraties. Die middag werd ook afscheid genomen van oud-directeur Boudewijn de Blij.

Bestuur        

Fonds 1818 wordt bestuurd door een bestuur, bestaande uit Jan Schinkelshoek (voorzitter), Noor van den Bergh, Lian Merkx,  Auke Leenstra en Sjoerd Eisma (secretaris/penningmeester). Die samenstelling blijft in 2018 ongewijzigd. Tegen het einde van 2017 was directeur Boudewijn de Blij  (tweede van links) door ziekte gedwongen terug te treden. Na ampel beraad besloot het bestuur de reeds geplande opvolgingsprocedure – De Blij zou in de tweede helft van 2018 met pensioen gaan – te versnellen. De voorzitter van het bestuur, Schinkelshoek, werd gevraagd op te treden als waarnemend directeur – tot het moment van het aantreden van een nieuwe directeur. In december is met assistentie van het wervingsbureau- en recruteringsbureau Ebbinge de sollicitatieprocedure gestart die resulteerde in de benoeming  van Sanne ten Bokkel Huinink als directeur per 1 juni 2018.

Het bestuur van de stichting vergaderde in het verslagjaar vijf maal. Deze vergaderingen werden voorbereid door de voorzitter en de directeur. Het donatiebeleid werd verder uitgebouwd, inclusief de eigen programma’s. De beleggingsstrategie is – onder regie van de Adviescommissie Beleggingen (ACB) doorgelicht, uitlopend op lagere kosten. Relatief veel aandacht was er voor MRI’s, de maatschappelijke relateerde investeringen. En rondom het Nutshuis is een vernieuwingsslag ingezet.

De bestuursleden van het fonds ontvangen een vergoeding van ruim € 8.000 per jaar. Daarnaast wordt een onkostenvergoeding verstrekt voor het bijwonen van de vergaderingen van het bestuur en de ACB.
Het beloningsbeleid voor directeur en medewerkers van Fonds 1818 heeft zijn oorsprong in de banken-CAO. De beloning bevindt zich aan de bovenkant van wat in de non-profit sector gebruikelijk is. Er is sprake van een dertiende maand, een pensioen op basis van middelloon en een bijdrage in de pensioenpremie. De salarissen worden geïndexeerd met de CBS-index voor de gesubsidieerde sector, met als minimum de inflatie. De directeur ontvangt een vergoeding voor daadwerkelijk gemaakte onkosten, in redelijkheid.

Fonds 1818 volgt de gedragscode van de Vereniging Fondsen in Nederland (FIN). Deze gedragscode is in te zien op www.verenigingvanfondsen.nl.

Donaties    

Het aantal aanvragen voor donaties nam, in vergelijking met het vorige jaar, toe. In totaal kwamen 2.175 aanvragen binnen (2017: 1.699). De bestedingen aan donaties en garanties waren € 12,4 mln (2017: € 11,5 mln). Het budget werd (praktisch) geheel uitgeput.

In onderstaande tabel is het per traject te lezen hoeveel aanvragen er werden gehonoreerd, hoeveel er voor dat traject was begroot en voor hoeveel euro er aan aanvragen werd gehonoreerd.
    
Traject                    Aantal 
                              gehonoreerde
                              aanvragen 2018     Begroot 2018    Gehonoreerd 2018

Zorg & Welzijn       1.021                      € 5.300.000       € 5.907.563 
Educatie                240                         € 1.640.000       € 1.957.880 
Kunst en cultuur    661                         € 4.000.000       € 3.692.003 
Natuur en milieu   163                          € 1.300.000       € 836.462 

Totaal                    2.085                      € 12.240.000      € 12.393.908 
    
Het (meer)jaren beleid van het bestuur is gericht op een continuering van het donatiebeleid zoals dat gevoerd werd en wordt. Ieder jaar wordt een donatiebegroting opgesteld. De gesteunde projecten worden geëvalueerd door het bureau.

Beleggingen    

Het beleggingsbeleid was, net zoals in voorgaande jaren, regelmatig onderwerp van bespreking in het bestuur. De beleggingsstrategie is geactualiseerd. Met name het beleid ten aanzien van MRI’s is aangepunt. Het aandeel  is de strategische beleggingsmix is op 2,5 procent gesteld. Dat is ook ingegeven door de omstandigheid dat het lastig is gebleken goede investeringen te vinden die goed maatschappelijk rendementen en redelijk financiële rendement combineren. In 2018 werden veel projecten onderzocht en twee (2017: twee) nieuwe investeringen gedaan.

Aan het eind van het jaar was de verdeling over de beleggingscategorieën als volgt:

  • Aandelen 41,0% (beoogd: 42,5%)
  • Vastrentende waarden 31,2% (30%)
  • Vastgoed 17,0% (15%)
  • Infrastructuur 7,6% (10%)
  • Investeringen vanwege de doelstelling (MRI) 2,1% (2,5%)
  • Liquiditeiten 1,1% (0%) 

Het  vermogen, waarin ook een lening van Fonds Westland van € 10,9 mln en een lening van de Van den Berch  van Heemstede Stichting van € 3,6 mln is opgenomen, daalde met 15 mln in waarde tot € 497 mln. (inclusief liquide middelen en opgelopen rente).

Het beleggingsrendement bedroeg 0,2% (2017: 5,4%). Aan het eind van het jaar bedroeg de buffer boven het kernvermogen 17%.

Namens het bestuur hebben Sjoerd Eisma (voorzitter) en Auke Leenstra zitting in de Adviescommissie Beleggingen (ACB). Deze commissie adviseert het bestuur inzake het beleggingsbeleid van het fonds. De rol van extern deskundige wordt vervuld door Willem Boeschoten, die bij Shell Pensioenfonds veel ervaring heeft opgedaan in het beheer van een groot vermogen. De directeur treedt op als secretaris van de ACB. Bij de vergaderingen is steeds de fiduciair adviseur, Insinger Gillissen, vertegenwoordigd.

Het Nutshuis        

De stichting Het Nutshuis is door Fonds 1818 opgericht om het gebouw aan de Riviervismarkt 5 te exploiteren. Het  juridische en economische eigendom van Het Nutshuis en de inventaris ervan berusten bij Fonds 1818. In Het Nutshuis is een café gevestigd, Juni, dat ook vanuit de Nutstuin toegankelijk is en zich goed ontwikkelt.
In 2017 werd een traject ingezet van vermaatschappelijking en verzakelijking van Het Nutshuis. Onderdeel van diezelfde beweging is dat de stichting Het Nutshuis rechtstreeks wordt aangestuurd vanuit Fonds 1818. De directeur van het Fonds is ook directeur van Het Nutshuis. Voor de verzakelijking leverde het Humanity House ondersteunende diensten, wat resulteerde o.a. in een professionalisering van de werkprocessen en een verhoging van inkomstem uit verhuur.  Voor de herpositionering in verband met de vermaatschappelijking werd een traject doorlopen met een merkendeskundige, wat resulteerde in de visie dat Het Nutshuis het huis voor een betere maatschappij zou moeten worden, met een duidelijk advieshuisfunctie voor Fonds 1818. De uitwerking en concretisering van deze visie zal in 2019 plaatsvinden. Om de transitie van Het Nutshuis vaart te laten houden, besloot het bestuur tot een intensievere inzet van het Humanity House, o.a. met een interim manager.

Fonds Westland        

In 2018 werden de gespreken met Fonds Westland afgerond. Per 1 januari 2019 ging Fonds Westland op in Fonds 1818. Een mooi resultaat van jarenlange  samenwerking. Begin 2019 werd het Westland welkom geheten met de campagne Welkom Westland.

Voornaamste risico's en onzekerheden      

Als gevolg van de relatief  kleine personele bezetting van de stichting, zou sprake kunnen zijn van enige kwetsbaarheid op verschillende vlakken. Door diverse zaken uit te besteden is het bestuur van mening dat de eventuele risico’s die kunnen voorvloeien uit de kleine personele bezetting zeer beheersbaar zijn. Door een spreiding over verschillende externe partijen worden concentratierisico’s vermeden.

Daarbij geadviseerd door Zicht zijn verschillende verzekeringen afgesloten ter dekking van diverse reguliere bedrijfsrisico’s. De financiële positie van de Fonds 1818 is zodanig dat ruim aan de verplichtingen kan worden voldaan. Doordat het bestuur jaarlijks het donatiebudget vaststelt, op basis van het vermogen van de stichting, kunnen schommelingen in het belegde vermogen als gevolg van bijvoorbeeld koerswijzigingen op de beurs, goed worden ondervangen. 
Externe wet- en regelgeving die van invloed is op de werkzaamheden van Fonds 1818, betreft met name de fiscale ANBI regeling. Eventuele ontwikkelingen in de ANBI regeling worden onder andere ook via de FIN gevolgd. 

Door aanvragen zorgvuldig te beoordelen, contacten te onderhouden met andere fondsen over aanvragers, een evaluatie en financiële verantwoording te vragen en projecten te bezoeken zijn het bestuur, de directeur en de adviseurs goed in staat zich een beeld te vormen van de aanvragende organisatie en het project. Op basis van de ervaringen wordt de kans op fraude of misbruik door de aanvragers klein en aanvaardbaar geacht. Geheel uit te sluiten is het niet.

Dank        

Ook dat zal niet kunnen zonder de energieke inzet van de medewerkers. Het bestuur wil ook in dit feest jaar zijn erkentelijkheid en dank uitspreken aan directie en staf van het Fonds en Het Nutshuis. Er is weer met grote toewijding gewerkt aan de maatschappelijke missie: een iets betere wereld achterlaten dan die we aantroffen, met name in Den Haag en z’n wijde omgeving. Een bijzonder woord van dank voor Boudewijn de Blij die gedurende circa 12,5 jaar directeur van het fonds was, hij heeft met zijn medewerkers Fonds 1818 en Het Nutshuis een stevige positie gegeven in het werkgebied.  

Den Haag, 8 mei 2019 
Het Bestuur

 

 

U bent hier

Deel met:

 

Wilt u ook ieder kwartaal het gratis Fonds 1818 Magazine ontvangen?
Meld u dan hier aan.