.
.
Evaluatie
Welk uiteindelijk effect de investeringen van Fonds 1818 hebben op de mensen waarvoor de projecten bedoeld zijn, is lastig te meten. Wel is goed te meten of de projecten waaraan het fonds doneerde, succesvol waren.
In 2007 is gestart met het meer systematisch evalueren van projecten. Ook andere vermogensfondsen zijn bezig de evaluatieprocedures te professionaliseren. Hoe de evaluaties het beste uitgevoerd kunnen worden, is dan ook onderwerp van voortdurend overleg met collega fondsen.
Fonds 1818 heeft voor haar donaties vijf risicocategorieën vastgesteld, lopend van 'geen risico' tot 'zeer risicovol'. Projecten met de gradatie 'zeer risicovol' zijn projecten die zo vernieuwend zijn, dat moeilijk valt in te schatten wat de resultaten zullen zijn. Deze projecten hebben in het algemeen te maken met een onzekere financiële toekomst.
Afhankelijk van de mate van risico wordt een vorm van evaluatie bepaald, variërend van het invullen van een eenvoudig vragenformulier van de website van Fonds 1818, tot een uitvoerige evaluatie, in opdracht van Fonds 1818 verricht door een externe deskundige. Bij de evaluaties vormen de beoogde resultaten van het project altijd het uitgangspunt van de evaluatie. De beoogde resultaten worden door de aanvrager expliciet geformuleerd.
Het resultaat van de evaluatie wordt uitgedrukt in een waardering, van 'mislukt' tot 'meer dan geslaagd', als de gestelde doelen duidelijk werden overschreden.
Fonds 1818 wil bij sommige projecten bewust risico nemen omdat het deze projecten zo waardevol vindt dat het niet doorgaan daarvan een gemiste kans zou zijn.
In 2008 werden in totaal 268 projecten met de nieuwe aanpak geëvalueerd. Deze projecten zijn gestart vóór 2007 (38), ín 2007 (137) en in 2008 (93).
In een tabel wordt de van tevoren vastgestelde mate van risico vergeleken met het achteraf vastgestelde resultaat. Duidelijk is te zien dat dit jaar minder risicovolle projecten zijn aangegaan, namelijk slechts vier terwijl er veel meer evaluaties zijn gedaan. Slechts tien procent van de projecten heeft een tevoren ingeschat risico van redelijk of hoger. Het gegeven dat Fonds 1818 kennelijk minder risico neemt is onderwerp van overleg. Toch mislukken ook projecten die een redelijk risico hebben, namelijk vijf van de ruim tweehonderd.
In de komende jaren zullen steeds meer evaluaties op een gestandaardiseerde manier plaatsvinden. Aan de hand van systematisch verzamelde gegevens zal het donatiebeleid kunnen worden bijgesteld.
